Tưa lưỡi là gì?

Bệnh tưa lưỡi là loại bệnh ban trắng ở lưỡi trẻ sơ sinh khiến trẻ không bú được hay bú khó khăn.

Triệu chứng của bệnh:

- Biểu hiện bệnh bắt đầu là những chấm trắng nhỏ xuất hiện ở phía trên đầu lưỡi, sau đó lan rộng thành mảng trắng trên mặt lưỡi, đặc biệt là mặt trên của lưỡi.

- Môi lợi đỏ, nặng thì sưng to và lở loét

- Lưỡi có lớp rêu trắng dày và chảy nước dãi nhiều. Những màng màu trắng bám khá chặt vào niêm mạc, gây vướng víu và đau.

- Lợi và chân răng đỏ hoặc chảy máu.

- Miệng hôi có các nốt nhiệt lở loét ở lưỡi hoặc vòm miệng, vòm má

- Trẻ khó nuốt dẫn đến kém ăn và thường quấy khóc khi bú.

- Có thể Ngủ hay nằm úp, ngủ ít, ngủ trằn trọc, khi ngủ có mồ hôi trộm nhiều, đêm ngủ hay dậy quấy, nặng thì quấy khóc cả ban ngày.

- Có thể có Người nóng hoặc sốt nhẹ, nhất là vào buổi chiều, hoăc sốt theo chu kỳ (nếu có bội nhiễm thì sốt cao).

Bệnh có thể sinh ra bỏ bú, táo bón, tiêu chảy hoặc kiết lị, nôn, đau bụng, biếng ăn hoặc bỏ ăn. chậm lên cân, không lên cân, nặng thì tụt cân

Nếu để lâu, nấm sẽ ăn loan khắp lưỡi, làm mất vị giác, khiến trẻ biếng ăn, đau đớn, khó bú, bỏ bú và quấy khóc. Nếu nấm mọc dày có thể lan vào đường thở gây viêm phổi, nấm phổi, lan xuống dạ dày gây tiêu chảy rất nguy hiểm.

Những nguyên nhân khiến trẻ bị tưa lưỡi

1. Do nhiễm khuẩn, vi rút đường hô hấp và tiêu hóa.

Do nấm:

Thủ phạm gây nên chứng tưa lưỡi ở trẻ nhỏ là do một loại nấm, phổ biến là nấm candida albican

Nấm Candida albican cư trú và sinh sống trong đường ruột là thủ phạm gây nên chứng tưa lưỡi ở trẻ nhỏ.

Thông thường nếu nấm Canida và vi khuẩn E.coli trong đường ruột được cân bằng thì sẽ không gây ra bệnh cho trẻ. Loại nấm này bình thường có thể xuất hiện ở những trẻ em khỏe mạnh, thường có trong khoang miệng của trẻ, nhưng không gây bệnh vì sức chống đỡ của cơ thể trẻ tốt.  Tuy nhiên trong trường hợp những trẻ đẻ non, ốm yếu, nuôi dưỡng kém, sức chống đỡ bệnh yếu, khiến nấm candida phát triển hoặc hệ miễn dịch của trẻ kém sẽ dẫn tới bệnh tưa lưỡi.

Loại nấm này bình thường có thể xuất hiện ở những trẻ em khỏe mạnh, thường có trong khoang miệng của trẻ, nhưng không gây bệnh vì sức chống đỡ của cơ thể trẻ tốt. Trên những trẻ đẻ non, ốm yếu, nuôi dưỡng kém, sức chống đỡ bệnh yếu, thì nấm dễ phát triển thành bệnh. Với trẻ mới đẻ, Cũng có khi do người mẹ bị nấm âm đạo nên trẻ sẽ nhiễm bệnh ngay sau khi chào đời.

Khi phát triển nhiều, nấm tạo thành những lớp vảy trắng giống như cặn sữa bao phủ khắp niêm mạc miệng, lợi, vòm miệng và vòm hầu. Nếu nấm phát triển nhiều làm cho bé đau không bú được, không nuốt được, quấy khóc và gầy sút nhanh.

Mầm bệnh cũng có thể đến từ  đầu vú cao su, dụng cụ pha sữa. Trẻ bú xong không được vệ sinh miệng tốt, cặn sữa ứ đọng lâu ngày cũng lên men, tạo điều kiện cho nấm Candida albicans phát triển, gây tưa lưỡi.

Do virus

Virus cũng là nguyên nhân gây tưa lưỡi cho trẻ. Lưỡi và lợi của bé có nhiều vết loét nhỏ, virus trú ngụ dưới những lớp màng trắng. Khi màng trắng này bị bong bé sẽ bị đau rát khi nhai nuốt thức ăn. Bé chảy nhiều nước dãi, miệng hôi và trên lưỡi rải rác các chấm hoặc mảng trắng, ranh giới rõ ràng. Vẩy trắng lan tràn vùng họng, ảnh hưởng đến bú sữa và hô hấp.

2. Do uống kháng sinh

Do Lạm dụng kháng sinh gây loạn khuẩn hoặc viêm nhiễm đường tiêu hóa, tỳ bị tổn thương dẫn đến bệnh

Sử dụng thuốc kháng sinh trong một thời gian dài là nguyên nhân gây tưa lưỡi ở trẻ. Khi ấy, kháng sinh tiêu diệt những vi khuẩn có lợi và làm sinh sôi những vi khuẩn gây hại trong khoang miệng bé.
3. Do Trẻ thể trạng yếu, duy dinh dưỡng, sức đề kháng kém. hoặc hệ miễn dịch của trẻ kém sẽ dẫn tới bệnh tưa lưỡi.
4. Vệ sinh răng miệng không tốt.
5. Do ăn uống không điều độ, hoặc ăn quá no, quá nhiều chất ngọt, chất bổ béo dẫn đến bị thương thực (tổn thương hệ tiêu hóa), từ đó sinh ra bệnh tưa lưỡi  .

6. Do Nóng trong: Tâm, Can, Vị, Phế nhiệt thịnh, lâu ngày thương âm sinh ra bệnh tưa lưỡi cũng thuộc chứng đẹn trẻ em.

Nguyên nhân khiến cho loại nấm này phát triển nhanh thường do trẻ nhỏ không uống nước tráng miệng sau khi bú hoặc ăn bột xong. Ở trẻ lớn không đánh răng sau khi ăn, hay ăn ngọt, ăn đêm khiến cho nấm có môi trường thuận lợi để phát triển gây bệnh. Những trẻ bị HIV, ung thư… có sức đề kháng kém cũng thường bị nấm lưỡi rất nặng. Một số gia đình thường sử dụng corticoid đường hít cho trẻ hen suyễn, thuốc độc tế bào trong bệnh ung thư, dùng thuốc kháng sinh phổ rộng thường xuyên làm cho hệ cân bằng vi sinh trong cơ thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng tạo điều kiện cho nấm lưỡi phát triển.

[message_box title="Chú ý:" color="red"]Không nên cậy những chấm trắng trên lưỡi trẻ vì sẽ gây chảy máu, dẫn đến nhiễm trùng. Không sử dụng mật ong, nước vắt chanh để bôi lên lưỡi có thể gây nguy hiểm cho trẻ.[/message_box]

Đánh tưa lưỡi bằng mật ong là kinh nghiệm dân gian truyền đời, được nhiều người cho là có hiệu quả nhưng khoa học hiện đại chứng minh phương pháp này nguy hiểm với trẻ nhỏ.

Mật ong có nhiều độc tố botulium, tác động lên dây thần kinh cơ, gây liệt, thậm chí tử vong. Trẻ dưới 1 tuổi (đặc biệt dưới 6 tháng) có nguy cơ ngộ độc cao với độc tố này, do vậy không được cho bé dùng mật ong cũng như đánh tưa bằng mật ong.

Phòng bệnh:

Khi cho trẻ bú sữa xong, phải rửa bình thật sạch. Tráng lại bình sữa bằng nước sôi trước khi pha sữa cho trẻ để khử trùng.

Việc đề phòng bệnh nấm lưỡi ở trẻ em rất đơn giản bằng cách cho trẻ ăn xong phải vệ sinh khoang miệng và lưỡi của trẻ đúng cách. Niêm mạc xoang miệng trẻ sơ sinh non mỏng, lúc vệ sinh xoang miệng, không nên dùng vải thô cứng lau miệng, cần dùng gạc mềm, sạch thấm nước muối sinh lý để lau lưỡi cho bé động tác phải nhẹ nhàng để tránh tổn thương niêm mạc xoang miệng.

Thường dùng nước lọc để cho trẻ uống cho sạch khoang miệng và lưỡi ngay sau khi ăn. Có thể dùng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% để súc miệng cho trẻ. Với trẻ lớn, cần hướng dẫn trẻ cách đánh răng và súc miệng sau mỗi khi ăn. Không cho ăn vặt, ăn bánh kẹo nước ngọt vào buổi tối để tránh tạo điều kiện cho nấm lưỡi phát triển.

Ngoài ra, các bà mẹ đang trong giai đoạn cho con bú nên giữ vệ sinh cá nhân tốt, vệ sinh vú mẹ mỗi ngày. Người mẹ cho con bú không nên ăn uống thức ăn cay nóng kích.

Tích cực phòng trị các bệnh truyển nhiễm, không nên lạm dụng kháng sinh.

Khi trẻ bị tưa lưỡi, các mẹ không nên cậy những chấm trắng trên lưỡi trẻ vì sẽ gây chảy máu, dẫn đến nhiễm trùng. Nên dùng gạc thấm nước muối sinh lý xoa lên lưỡi bé.

Do bệnh dễ tái phát nên sau khi hết triệu chứng vẫn phải tiếp tục đánh tưa lưỡi cho trẻ với nước muối sinh lý loại 0,9% hai ngày/lần. Sau khi đánh tưa cho trẻ xong không nên cho trẻ bú ngay, mà nên chờ ít nhất 20 phút mới cho bú hoặc cho trẻ ăn.

 

Hoàn xuân đường xin giới thiệu Các bài thuốc thừa kế gia truyền trị tưa lưỡi trẻ em

Chữa bệnh Tưa lưỡi ở trẻ em

Bài 1

Bằng sa 12g Bạch cương tằm 12g Kê nội kim 12g (đốt tồn tính)

Cách chế và dùng: Cả 3 thứ tán nhỏ luyện với mật ong xát vào chỗ tưa đã mọc

 

Bài 2:

Độc vị cây seo gà (nam hoàng liên) rửa sạch đem vò với nước sôi để nguội cho ra nước xanh đặc độ 100ml sau đó lấy bông sạch đã sát trùng tẩm thuốc xát vào lưỡi trẻ vài lần là khỏi

 

Bài 3:

Bằng sa 3g (phi) Mật ong 3g

Cách dùng: đánh nhuyễn 2 thứ dùng bông tẩm thuốc xát nhẹ vào lưỡi trẻ một vài lần là khỏi

( Dùng cho trẻ > 1 tuổi)

 

Bài 4: Đạo xích tán gia giảm

Củ seo gà 5g (nam hoàng liên) Rễ đuôi chồn 10g (nam hoàng cầm) Sinh địa 15g
Đăng tâm thảo 15g Nam Cam thảo 2g Thạch cao 10g (nướng)
Chi tử 10g (sao cháy) Bạch linh 15g

Cách chế và dùng: tất cả cho vào siêu đổ nước vừa đủ sắc kỹ, lấy khoảng nửa bát. Dùng bông sạch tẩm nước thuốc vào lưỡi trẻ. Hoặc dùng thìa cho thuốc vào cho trẻ bú, mỗi lần 2-3 thìa cà phê.

Chữa tưa lưỡi hiệu quả nhanh tại phòng khám

 

Bài 5: Chữa tưa lưỡi trắng mọc trong lưỡi: ăn bú không được, quấy khóc.

Bài thuốc:

Cát cánh 12g Cam thảo 12g Phòng phong 12g
Liên kiều 12g Liên nhục 12g Cát căn 8g
Thanh đại 8g Bằng sa 8g

Cách chế và dùng: Bằng sa và Thanh đại để riêng trộn đều bôi vào lưỡi và những chỗ có tưa trắng mọc. Các vị thuốc cho vào siêu đổ 03 bát nước sắc kỹ lấy 2/3 bát chia làm 3 phần cho trẻ uống trong 3 lần trong ngày.

 

Bài 6: Chữa tưa lưỡi trắng đỏ do thai độc

Bài thuốc:

Dùng lá Phượng vĩ non (Con trai 07 lá, con gái 09 lá) rửa sạch đâm nhuyễn cho thêm nửa chén con nước, vắt bỏ bã, lấy nước xoa vào tưa 2-3 lần.

 

Bài 7: Chữa tưa lưỡi

Cách 1: Dùng 1 trái ổi non đốt thành than, tán thành bột mịn, dùng tay đã sát trùng quấn băng vô trùng vào ngón tay chấm bột than ổi chà vào chỗ tưa.

Cách 2: Lấy là gạo đã già còn tươi sao vàng hạ thổ, sau đó đốt thành than nghiền thành bột mịn, dùng tay quấn băng vô khuẩn chẩm bột xát vào chỗ tưa.

 

Bài 8: Chữa tưa lưỡi

Bài thuốc:

Một miếng cau có hạt (tươi hoặc khô) Một lá trầu không Một điếu thuốc lào
Một ít vôi Xà thoái 20 phân Bông lúa chết trắng (Lúa cờ nam 07 bông, nữ 09 bông)

Cách chế và dùng: Xà thoái và bông lúa đốt thành than tán bột, Cau trầu vôi thuốc nhai kỹ lấy bã, chấm bột than xà thoái và Lúa gói vào tấm vải mỏng, đem buộc vào cổ tay trẻ (Nam tay trái, nữ tay phải). Thuốc làm lúc chập tối, buộc thuốc vào ban đêm, thường thì chỉ cần làm một lần là tưa miệng bong sạch, cũng có trường hợp phải làm 02 lần.

 

Bài 9: Chữa tưa lưỡi

Trẻ mới sinh do nóng mắc phải chứng tưa hột, uống hay xoa các thuốc không tróc, dùng bài thuốc sau:

Bằng sa 8g Hoàng liên 4g Thanh đại 8g
Bạch phàn

Cách chế và dùng: Tất cả tán thành bột mịn, trẻ con non tháng khi sắp bú bôi bột thuốc vào vú mẹ, rồi cho trẻ bú là nó không lợm và thuốc vào mồm dễ, còn trẻ đã đứng tuổi thì dùng thuốc xát vào chỗ tưa là nó tróc.

 

Thuốc chữa tưa lưỡi 100% từ thảo dược an toàn cho bé yêu của bạn

Bài 10: Chữa tưa lưỡi có sốt

Thanh đại 8g Thạch cao 6g Bạch cương tằm 12g

Cách chế và dùng: Cho 3 thứ tán thành bột mịn, khi trẻ có sốt tưa miệng bôi thuốc bột vào vùng tưa ngày 2 lần. làm 1-2 lần là tưa tróc.

 

Bài 11: Chữa tưa lưỡi và loét miệng

Lấy cái đai rách mo cau đốt thành than tán thành bột mịn, lấy độ 1 thìa cà phê bột trộn với mật ong nhuyễn kỹ. Xát vào lưỡi trẻ là tróc tưa.

( Dùng cho trẻ > 1 tuổi)

 

Bài 12: Chữa tưa lưỡi

Liên kiều 4g Hoàng bá 4g Hoàng cầm 4g
Ngưu bàng tử 4g Thiên hoa phấn 4g Kinh giới 4g
Cam thảo 4g Phòng phong 4g Chỉ xác 4g
Sinh địa 4g Đương quy 4g Xích thược 4g
Xuyên khung 4g

Cách chế và dùng: Cho vào siêu đổ 2 bát nước sắc kỹ lấy 2/3 bát, ngày cho uống 03 lần mỗi lần 10ml, uống 03 ngày liên tục.

 

Bài 13: Tưa miệng bẩn

Ngó chuối hột, cây chuối hột mới nhú lên độ 20-30 cm, dùng dao cạo sạch, cắt ngang 1 đoạn 15-20cm, cắt đựng ngay vào 1 cái bát vô trùng để lấy nước trong cây chảy ra, lấy nước đó cho trẻ uống sau khi bú nếu trẻ đã lớn thì sau khi uống cắt một vài lát cho ngậm, khi cho ngậm nhớ lấy chỉ buộc vào cầm đầu chỉ kẻo trẻ hóc. Làm như vậy vài lần là tróc hết tưa.

 

Bài 14: Trẻ sơ sinh, hâm hấp nóng miệng có tưa bú không được

  1. Thuốc bôi:

Bằng sa 8g    Thanh đại 2g

Hai vị dùng sữa luyện lại, lấy ngón tay sạch thấm thuốc cho vào chỗ có tưa, đồng thời cho uống thuốc:

  1. Thuốc uống:

Thạch cao 8g   Hoàng liên 4g

Hai vị mài với sửa nhỏ vào miệng trẻ, ngày 3-4 lần khi hết tưa bú được thì thôi.

 

Bài 15: Chữa tưa lưỡi trẻ em

Lá cây seo gà 12g   Diệp hạ châu 20g

Cách chế và dùng: Hai vị rửa sạch nhúng nước sôi, vò thật kỹ, vắt lóng lấy nước, tẩm bông xát vào chỗ bị tưa vài lần là khỏi.

 

Bài 16: Tưa hạt tưa cơm

Bài thuốc:

Sinh địa 4g Xích thược 4g Thạch cao 4g
Hoàng liên 2g Hoàng cầm 2g Hoàng bá 2g
Chi tử 2g Kinh giới 2g Đăng tâm 1g

Cách chế và dùng: Nước 2 bát sắc kỹ còn 2/3 bát cho trẻ uống ngày 2-3 lần, đồng thời lấy thuốc thấm bông xoa vào chỗ tưa.

 

Bài 17: Chữa tưa hột trẻ em

Tri mẫu 2g Hoàng bá 2g Cam thảo 2g

Cách chế và dùng: Cho các thứ vào cái bát thêm ít nước đẩy kín chưng cách thủy, càng lâu càng tốt, rồi lấy nửa chén thuốc cho trẻ uống 3 lần, sau khi bú mẹ hoặc ăn cơm xong, cách 1 giờ cho uống thuốc (trẻ uống thuốc mẹ không được ăn đồ cay nóng)

Bài 18: 

Thạch cao phi 40g                                     Phèn phi 5g                                 Ngũ bội tử 100g

Xem thêm bài viết: Chữa đẹn ở trẻ em